Geçtiğimiz günlerde Silivri Belediyesi’nin kurumsal sosyal medya hesaplarında paylaştığı o tek kare fotoğraf, hepimizin içini biraz burktu, biraz da düşündürdü. Fotoğraftaki manzarayı muhtemelen gördünüz: Yeşillikler içinde, gölgesinde soluklanılacak güzelim bir ahşap piknik masası ve üzerinde maalesef telaşla ya da farkındalık eksikliğiyle bırakılmış bir atık yığını… Boş içecek kutuları, cam şişeler, plastik ambalajlar, peçeteler ve çevreye saçılmış paketler…
Bu masa, aslında bir ceza ya da öfke konusu olmaktan ziyade; hep birlikte üzerine eğilmemiz gereken bir “gençlik, eğitim ve ortak yaşam kültürü” meselesidir. Çünkü biliyoruz ki o masada oturanlar büyük ihtimalle kötü niyetli insanlar değil; henüz hayatı, sorumlulukları ve çevre bilincini yeni yeni öğrenen, yetişkinlik eşiğindeki gençlerimiz veya çocuk yaşta evlatlarımızdır.
Geleceğimizi ve Kendimizi Koruma Bilinci;
Dünyanın yapay zekayı, uzay teknolojilerini ve sürdürülebilir enerjiyi konuştuğu bu güzel çağda; gençlerimizin eğlenme ve sosyalleşme alışkanlıklarının arasına küçük bir “temizlik dokunuşu” eklemek zorundayız. Kendini özgür hisseden, enerjik genç neslimize tatlı bir dille hatırlatmak gerekiyor: Tükettiğiniz içeceklerin kutusunu kalkarken hemen birkaç adım ötedeki çöp kutusuna bırakmak, aslında kendinize ve yaşadığınız şehre olan saygınızın en zarif göstergesidir. Çevreyi temiz tutmak sadece bir kural değil, modern dünyanın en havalı yaşam tarzıdır.
Genç yaşta evlatlarımızın ve bu masayı kullananların gözden kaçırdığı, belki de henüz farkında olmadığı çok net ekonomik ve yaşamsal gerçekler var:
Ortak Bütçemiz: O masayı ve parkı temizlemek için harcanan her ekstra bütçe ve iş gücü; aslında bu kentteki gençlerin daha çok eğlenebileceği sosyal alanlara, ücretsiz internet noktalarına, kütüphanelere ve gençlik festivallerine aktarılabilecek kaynaklardan eksiliyor. Yani farkında olmadan geride bırakılan her atık, gençlerin kendi sosyal haklarından eksilen birer yatırımdır.
Görünmez Döngü: Parkta bırakılan ve rüzgarla toprağa, su kaynaklarına karışan plastik ambalajlar yok olmuyor; mikroplastiklere dönüşüyor. Gençlerimiz, bugün o masada bıraktıkları plastiklerin, yarın bir gün yiyecekleri yemeklerde veya içecekleri sularda kendi tabaklarına geri döneceğini bilseler, eminiz ki o masayı tertemiz bırakırlardı.
Kurumsal Rol: Belediye Sadece Teşhir Eden Değil, Yol Gösteren Olmalıdır;
Madalyonun diğer yüzünde ise bu fotoğrafı paylaşarak toplumsal bir sitemde bulunan belediye idaremiz yer almaktadır. Buradan yetkililere de yapıcı bir vizyon hatırlatması yapmak gerekir: Sayın belediye yetkilileri; yerel yönetimler sadece durum tespiti yapan veya sosyal medyada dert yanan bir merci değil; asıl olarak kapsayıcı çözümler üreten, eğiten ve yol gösteren icra makamlarıdır.
Bir belediyenin, kendi sorumluluk alanındaki bir parkta yaşanan bu eksikliği sosyal medyada paylaşması, farkındalık yaratma çabası olarak iyi niyetli olabilir; ancak kalıcı bir çözüm üretmez. Gençlerimizi sadece sosyal medyada teşhir etmek onları kazanmamızı sağlamaz; aksine aidiyet duygularını zedeleyebilir. Halkımızın ve gençlerimizin belediyeden beklentisi sosyal medya içerik üreticiliği değil; yönetimsel vizyon, eğitici programlar, akıllı denetim mekanizmaları ve düzeltici-önleyici faaliyetlerdir.
Silivri Belediyesi’nin soruna sadece temizlik personeli penceresinden bakmayı bırakıp, acilen şu Yönetimsel Çözümleri hayata geçirmesi, kentimize çok daha kalıcı bir değer katacaktır:
Meclis ve Yönetim Seviyesinde Düzeltici-Önleyici Faaliyetler (DÖF)
Meclis Komisyonları Göreve (Kent Kimliği ve Çevre Komisyonu Entegrasyonu):
Belediye Meclisi, ilk oturumunda bu konuyu yapıcı bir gündem maddesi yapmalıdır. Çevre Komisyonu ile Kent Kimliği Komisyonu ortak bir kurul oluşturarak “Silivri Temiz Kent Manifestosu ve Eylem Planı” hazırlamalıdır. Parklardaki kent mobilyalarının tasarımından, çöp kutularının gençlerin ilgisini çekecek şekilde konumlandırılmasına kadar her detay insan psikolojisine uygun olarak yeniden tasarlanmalıdır. Meclis, kentin ortak yaşam kültürünü büyütecek kararlar almalıdır.
Soruşturma ve Süreç İncelemesi (Kök Neden Analizi):
Sadece sonuca odaklanmak çözümü getirmez. Belediye bürokrasisi, “Burada neden atık birikiyor?” sorusunun kök neden analizini yapmalıdır. O masanın hemen yakınında neden ayrıştırılabilir, eğlenceli atık kutuları yok? Parktaki aydınlatma yetersiz mi? Park zabıtaları gençlerle iletişim kurmak için hangi saatlerde devriye atıyor? Bu kurumsal analizler yapılmadan paylaşılan her fotoğraf, çözümün değil, sorunun bir parçası olarak kalır.
Akıllı Kameralı Denetim ve Eğitici Yaptırım Sistemi:
Türkiye’de 5326 Sayılı Kabahatler Kanunu uyarınca kamusal alanları kirletmenin cezası bugün itibarıyla tam 8.700 TL’dir. Ancak amacımız ceza kesmek değil, kazandırmak olmalıdır. Kronikleşen alanlara yerleştirilecek akıllı kamera sistemleri, kuralları ihlal edenleri tespit etmek için kullanılabilir. Fakat belediye meclisi alacağı vizyoner bir kararla, bu cezayı maddi olarak uygulamak yerine gençlere “Gönüllü Park Güzelleştirme Etkinliklerine Katılmak” veya “Çevre Eğitimi Almak” gibi eğitici kamu hizmeti yükümlülüklerine dönüştürmelidir.
Ezber Bozan Farkındalık ve Eğitim Programları:
Silivri Belediyesi, çocukları ve gençleri hedef alan vizyoner eğitim programları oluşturmalıdır. Okullarda ve gençlik merkezlerinde sokağa atılan bir atığın doğadaki yolculuğunu anlatan eğlenceli simülasyonlar kurulmalıdır. Gençlerin ilgisini çekecek “Plogging (koşarak/eğlenerek çöp toplama)” festivalleri, sosyal medya ödüllü temizlik akımları düzenlenmeli; atıkların sanata dönüştüğü “İleri Dönüşüm (Upcycling) Atölyeleri” hayata geçirilmelidir.
Bizlerin Vatandaşlık Sorumluluğu;
Kuşkusuz biz büyüklere ve vatandaşlara da sevgi dolu bir görev düşüyor. Parkta arkasını temizlemeyi unutan bir genci veya çocuğu gördüğümüzde öfkeyle yaklaşmak ya da kavga etmek yerine, tatlı bir dille uyarmak veya belediyenin dijital uygulamaları üzerinden yapıcı bildirimlerde bulunarak alanların iyileştirilmesini talep etmek kent hakkımızdır.
Sonuç Olarak Konuyu Özetlemek Gerekirse;
Temiz bir şehir, temizlik işçilerinin omuzlarına tüm yükü yıkmakla ya da belediyenin sosyal medyada “Bakın ne kadar kirliyiz” diye sitem etmesiyle inşa edilmez. Temiz bir şehir; meclis komisyonlarının doğru kararlarıyla, gençleri kucaklayan denetimlerle, kök neden analiziyle ve kesintisiz eğitimle kurulur.
Silivri Belediyesi’ne çağrımızdır: Fotoğraf çekip sitem etmek yerine; meclisinizi, komisyonlarınızı, rehberlik projelerinizi devreye sokun. Bu kentin gençleri de çocukları da doğru yönlendirildiğinde en güzelini yapacaktır; yeter ki onlara şikayetle değil, icraatla yaklaşalım!
SAYGILARIMLA,
EYÜP MAR.
07.07.2026
SİLİVRİ